Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka aynı ışık ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama aromalar sonradan açılır ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu daha geniş açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise ince tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için önce burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla gösterip biter zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk adı ile puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma verebilir tersi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net görülür değerlendirme günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava veya koku olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı şaşar.